Η υπέροχη ιστορία του ηλίανθου!

 

Ο ηλίανθος (Helianthus) είναι γένος αγγειόσπερμων δικότυλων φυτών που ανήκει στην οικογένεια των Σύνθετων (Compositae) της τάξης των Αστερωδών (Asterales)^[1]. Περιλαμβάνει 65 ως 100 περίπου είδη, πολυετή ή μονοετή ποώδη, ιθαγενή της αμερικανικής ηπείρου.^[2] Υπάρχουν αναφορές για την καλλιέργεια του από το 3000 π.χ. Το ύψος του ηλίανθου είναι ψηλό ενώ τα φύλλα του είναι μεγάλα, ωοειδή, οδοντωτά στην περιφέρεια και τριχωτά. Η ονομασία του γένους προέρχεται από το γεγονός ότι η ταξιανθία (κεφαλή) ακολουθεί τον ήλιο κατά τη διάρκεια της ημέρας και στρέφεται πάλι προς την ανατολή το πρωί. Η κίνηση αυτή που οφείλεται σε κάμψη του βλαστού, σταματά μετά την άνθηση και την γονιμοποίηση των ανθέων όταν τα κεφάλια παραμένουν στραμμένα προς την ανατολή.^[3]

Ο ηλίανθος ή ηλιοτρόπιο ή απλά ήλιος είναι ένα φυτό όμορφο, χρήσιμο και ιδιαίτερα διαδεδομένο στις μέρες μας. Αυτό το τόσο συνηθισμένο φυτό «κουβαλάει» μία μακραίωνη και ενδιαφέρουσα ιστορία...

Ξεκίνησε να καλλιεργείται στα αρχαία χρόνια από τους λαούς της κεντρικής Αμερικής, μάλιστα αρκετά πριν το καλαμπόκι. Οι σπόροι του αποδείχθηκαν πολύτιμο διατροφικό στοιχείο καθώς είναι πλούσιοι σε λιπαρά.

Περίπου στο 1500 ο ηλίανθος φτάνει στην Ισπανία από τους Ευρωπαίους αποικιοκράτες της λατινικής Αμερικής, όπου και χρησιμοποιείται κυρίως σαν καλλωπιστικό φυτό.

Σιγά σιγά η καλλιέργειά του διαδίδεται στην Ευρώπη και οι Ευπωπαίοι ανακαλύπτουν τη διατροφική του αξία.

Περίπου στο 1700 αρχίζει να παράγεται ηλιέλαιο και ο Μεγάλος Πέτρος εισάγει την καλλιέργεια του στη Ρωσία. Από εκεί έναν αιώνα αργότερα ο ηλίανθος πραγματοποιεί το αντίστροφο υπεατλαντικό ταξίδι και η καλλιέργεια του ξεκινά στη Βόρεια Αμερική, αρκετά κοντά στην κοιτίδα του.

Δηλαδή χρειάστηκε να περάσουν μερικές χιλιάδες χρόνια και μια ιδιαίτερα περίπλοκη διαδρομή για να μεταφερθεί η καλλιέργειά του από την Κεντρική στη Βόρεια Αμερική.