Αυτή είναι η Σαντορίνη της… Ανταρκτικής

 

Αν δείξετε σε κάποιον αυτή την δορυφορική φωτογραφία που δημοσιεύει η ιστοσελίδα Live Science και τον ρωτήσετε τι δείχνει η απάντηση που θα λάβετε θα είναι κατά πάσα πιθανότητα ότι η εικόνα δείχνει την Σαντορίνη. Η απάντηση θα είναι εν μέρει σωστή αφού πρόκειται για μια «Σαντορινή» που βρίσκεται όμως στην άλλη άκρη του πλανήτη.

Πρόκειται για το «Νησί Παραπλάνησης» όπως έχει γίνει γνωστό στον κόσμο των ναυτικών. Είναι μια ημι-βυθισμένη, ενεργή ηφαιστειακή καλντέρα που δημιουργήθηκε από μια από τις μεγαλύτερες γνωστές εκρήξεις στην περιοχή της Ανταρκτικής η οποία παρέχει ένα καταφύγιο για πλοία και ερευνητές που εξερευνούν τις περιοχές γύρω από τον Νότιο Πόλο.

Το νησί σε σχήμα πετάλου βρίσκεται στον Νότιο Ωκεανό περίπου 105 χλμ. από την ηπειρωτική Ανταρκτική. Είναι ένα από τα Νότια Νησιά Σέτλαντ τα οποία βρίσκονται στη μέση του περάσματος Ντρέικ, ένα τμήμα της θάλασσας που είναι ευρύτερα γνωστό ως «νεκροταφείο παγόβουνων» επειδή οι τεράστιες πλάκες πάγου που αποσπώνται από την Ανταρκτική οδηγούνται από τα θαλάσσια ρεύματα μέσα σε αυτό το πέρασμα όπου λόγω των τοπικών συνθηκών (πιο θερμά ύδατα) τα παγόβουνα αρχίζουν να λιώνουν με ταχύ ρυθμό.

Το «Νησί της Παραπλάνησης» έλαβε αυτή την ονομασία επειδή, από το επίπεδο της θάλασσας, μοιάζει με μια ενιαία συμπαγή στεριά που περιβάλλεται από κάθε πλευρά από απότομους βράχους. Αλλά αν το πλησιάσετε και βρείτε το στενό άνοιγμα πλάτους 500 μέτρων στο χείλος της καλντέρας, γνωστό ως «Φυσούνα του Ποσειδώνα» θα αποκαλυφθεί μπροστά σας μια τεράστια κρυμμένη λιμνοθάλασσα.

Οι εξερευνητές ανακάλυψαν για πρώτη φορά αυτό το μυστικό πέρασμα το 1820. Πριν από τότε, πολλοί ναυτικοί πιθανότατα θα είχαν περάσει χωρίς να γνωρίζουν ότι το εσωτερικό του, γνωστό ως Port Foster, είναι ένα εξαιρετικό καταφύγιο για τους ναυτικούς να περιμένουν με ασφάλεια να περάσουν οι τρομερές καταιγίδες που πλήττουν συχνά τον Νότιο Ωκεανό.

Οι μελέτες στο νησί δείχνουν ότι η έκρηξη συνέβη πριν από περίπου τέσσερις χιλιάδες χρόνια, η οποία πιθανότατα εκτόξευσε μεταξύ 30-60 κυβικά χιλιόμετρα τέφρας και μάγματος στον ουρανό. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη έκρηξη στην Ανταρκτική τα τελευταία τουλάχιστον 12.000 χρόνια σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Γης της NASA.

Το νησί εξακολουθεί να είναι ηφαιστειακά ενεργό και έχει φιλοξενήσει τουλάχιστον 20 μικρές εκρήξεις από τα τέλη του 19ου αιώνα. Ωστόσο, δεν έχει εκραγεί από το 1970 και είναι σιωπηλό από το 2015 όταν καταγράφηκε η τελευταία σεισμική δραστηριότητα στο νησί, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Ηφαιστειότητας του Ινστιτούτου Smithsonian. Υπάρχει μόνο ένα άλλο ενεργό ηφαίστειο στην Ανταρκτική, το Έρεβος στο νησί Ρος.